ATypI 2018 liet Antwerpen schitteren

Heel uitzonderlijk vond de conferentie van de Association Typographique International (ATypI) dit jaar in Antwerpen plaats. Vijfhonderd ontwerpers en typografie-liefhebbers uit de hele wereld kwamen daarvoor naar onze stad afgezakt. Het was 25 jaar geleden dat Antwerpen nog eens gastheer mocht zijn.

De organisatoren hadden een goed gevuld programma gemaakt met lezingen en workshops en alles volgen was onbegonnen werk. Bij de pre-conference, op dinsdag 11 september, moest er een keuze gemaakt worden uit meer dan tien verschillende workshops, van lettertype-ontwerp tot Chinese kalligrafie, van typo-drukken tot 3D-printen. Ook op woensdag 12 september, in de auditoria van de AP Hogeschool, hadden we geregeld last van keuze-stress: er waren elk moment van de dag telkens twee lezingen te volgen in parallelsessies. Er was gelegenheid om na elke lezing van zaal te wisselen maar spijtig genoeg liepen sommige lezingen in tijd wat uit waardoor je een stuk van de volgende lezing miste.

Vanaf donderdag tot zaterdag was de conferentie enkel nog genieten. In de zalige, pluche zetels van de Arenbergschouwburg, in het hart van de stad, konden we luisteren naar een onvergetelijke line-up, waar meer dan 50 internationale sprekers hun werk kwamen presenteren. Een gevarieerd aanbod waarin zowel historisch onderzoek, erfgoedconservatie, design als font-technologie de revue passeerden. De organisatoren hadden sprekers uit alle continenten uitgenodigd en de mix was heel verrijkend. Tegelijkertijd was er mogelijkheid om te ontspannen in de foyer waar je de TDC-tentoonstelling kon zien, en waar er boekenstandjes waren met nieuwe en antiquarische boeken.

HIGHLIGHTS

Er waren er teveel om op te noemen, maar enkele namen willen we je niet onthouden. Omdat je de lezingen ondertussen ook op YouTube kan bekijken, kan je zelf ook je eigen oordeel vormen.

  • Matthew Carter recycleerde een talk die hij eerder al eens bracht op een andere ATypI-conferentie. Hij besprak allerlei vormen van experimentele typografie. Boeiend!
  • Sara De Bondt deed onderzoek naar de vroege Belgische designers, zoals Paul Ibou en Liliane-Emma Staal. Ze liet ook zien hoe je in je ontwerppraktijk je eigen, oudere ontwerpen kunt hergebruiken.
    Sara De Bondt
  • Van Fred Smeijers wisten we al dat zijn werk als stempelsnijder interessante conclusies oplevert, maar in zijn talk zie je ook hoe het loont om zelf letters te gieten. Van deze talk zijn twee video’s: deel 1 en deel 2.
  • Ramiro Espinoza, alumnus van onze Expert class Type design, leerde het stempelsnijden bij de Imprimerie Nationale. Hij legt uit wat hem, als letterontwerper van de 21e eeuw, drijft bij het leren van dit oude ambacht. Genereus deelt hij zijn kennis en geeft tips aan wie er zelf mee wil beginnen.
    Ramiro Espinoza
  • Martin Majoor: 25 jaar letters ontwerpen voor het Nederlandse telefoonboek
    Martin Majoor
  • Fiona Ross en Alice Savoie vertelden over hun lopend onderzoek naar de rol van vrouwen in de drawing office van Linotype en Monotype. Een aanrader.
  • Daniel Reynolds: Jean Midolle en de midolline.
    Daniel Reynolds
  • Craig Eliason: The didots and fashion.
  • Patrick Goosens en de Benton-engraver.
  • Nadat was aangekondigd dat de ATypI-conferentie van 2020 zal plaatsvinden in Parijs voelde het heel normaal dat Nelly Gable en Annie Bocel van de Imprimerie Nationale hun talk in het Frans deden. Annie Bocel gunde ons daarbij een blik in haar notitieboekjes.
ZEER DE MOEITE, MAAR NOG NIET ON-LINE

Frank Blokland, onze studenten en ook de alumni kregen podiumtijd op woensdag, maar hun talks zijn op YouTube nog niet te vinden. We zullen deze pagina updaten als de video’s online komen.

  • Onze studenten Elí Castellanos en Eloïse Parrack deelden de conclusies uit hun onderzoek naar de standaardisering en systematisering in de stempels en matrijzen van Hendrik van den Keere. Ze vergelijken zijn letters in heel verschillende groottes, ruwweg van corps 6 tot aan corps 22. In de drukwerken van Christoffel Plantin zijn de kleine corpsen relatief gezien veel vetter dan de titelletters. Verrassend was dan ook dat onder de microscoop de gebruikte stempels bleken te vertrekken van hetzelfde patroon.
    Expert class Type Design
    Eli Castellanos, Eloïse Parrack
  • Alumni Walda Verbaenen en Michel Paré vertelden over hun ervaringen tijdens de Expert class Type design, vier jaar geleden, waar ze een diepgaand onderzoek deden naar de ‘Grand Canon Romain’ van de stempelsnijder Jacques-François Rosart. Het groepsproject dat, naast de research, ook een gezamenlijke revival omvatte, groeide verder uit in een diepgaande zoektocht binnen de omvangrijke collectie van deze Belgische lettersnijder, waaronder ook de versierde kapitalen en ornamenten aan bod kwamen. Hun Rosart-ornamenten zijn nu op de markt en hun onderzoek zal getoond worden in een tentoonstelling volgend jaar.

  • Onze docent Dr. Frank E. Blokland is ook met iets nieuws bezig. Hij laat momenteel Stan Nelson een beperkt aantal stempels maken die passen bij drie revivals van de Dutch Type Library, alle gebaseerd op letters van Hendrik Van den Keere: een textura, een romein en een rotunda. Deze letters lijken op het eerste zicht heel verschillend maar uit Bloklands onderzoek is gebleken dat als je de letters terugbrengt op eenzelfde corpsgrootte er veel gelijkenissen zijn in gewicht en proporties. Van den Keere paste een standaardisatie en een systematisering toe en de verschillende letters blijken een morfologische verwantschap te hebben. Met de nieuwe stempels van Stan Nelson is de cirkel rond, want het diepgaand onderzoek dat de digitale revivals mogelijk maakte, zal via deze stempels leiden tot nieuwe matrijzen en tot nieuwe loden drukletters.
    Dr. Frank E. Blokland
    Dr. Frank E. Blokland
OPENINGSRECEPTIE TENTOONSTELLING

Op donderdagavond, 13 september, boden we aan een honderdtal ATypI-deelnemers een feestelijke receptie aan naar aanleiding van de opening van de tentoonstelling met het afstudeerwerk van de studenten van de Expert class Type design. Er waren korte toespraken van onze voorzitter Erik Michiels, docent Dr. Frank E. Blokland en alumna Walda Verbaenen. De Sint-Pauluskerk was die avond feeëriek verlicht en Armand Storck vertelde enthousiast over de barokke biechtstoelen en de schilderijencollectie van de hand van onder andere Rubens, Jordaens en Van Dyck.








Je kan hier meer lezen over deze tentoonstelling, die nog tot 26 oktober te bekijken is in Antwerpen.


Terug naar nieuwsbrief oktober